Home Onderwerpen Zoek Correspondent Banner Over ons Contact

Sociale Wetenschappen in de Virtuele Bibliotheek

- Vakreferenten in Cyberspace -

Albert Benschop

Lezing voor vakreferenten sociale wetenschappen
NIWI, 26 mei 2000.

  1. Internet is medium van sociaal-wetenschappelijk onderzoek

  2. Internet als object van onderzoek en theorievorming

  3. Internet als onderwijsomgeving

  4. Wat doet een cybervakreferent?
Referenties
Pen Man


Internet als medium van sociaal-wetenschappelijk onderzoek

Het Internet is niet alleen een uniek communicatiemedium voor sociale wetenschappers, maar ook een bijzonder object van sociaal-wetenschappelijk onderzoek.

We zijn bezig te leren hoe we het Internet kunnen gebruiken als instrument voor communicatie en informatie.

Hierdoor verandert:

Manier waarop we Kenmerken en Principes
Informeren Informatie verzamelen, opslaan, verwerken, bewerken & verspreiden
Van just-in-case naar just-in-time
Communiceren Virtuele sociale interactie
Netwerken en gemeenschapsvorming
Samenwerken op afstand: virtuele teams
Schrijven Hypertekstueel Skywriting
Produktie = Distributie
Publiceren Empowerment of authors
Decommercialisering van academische publicatie sector
Lezen Associatief speuren in hypertekstuele
netwerk van verbindingen / betekenissen
Netwerk van leeservaringen
Leren Student-gecentreerd
Opdracht gericht
Non-lineair
Geïndividualiseerd in contekst van samenwerkend leren
Structurering van leerervaring

As We May Think, Write and Read

  1. Ontdekking van Vannevar Bush: memex

  2. Hypertekst Revolutie

  3. Hyperteksten zijn gedecentreerde teksten
    1. Hiërarchieën en privileges van lineaire papieren teksten worden doorbroken.

    2. voetnoten en andere secundaire commentaren worden gelezen als elementen die visueel gelijkwaardig zijn aan de basistekst.

    3. referenties en geciteerde tekst worden geïmplementeerd door verbinding met origineel, waar zij gelezen kunnen worden als deel van die andere contekst.

  4. Structurering van een hypertekst

    1. legt grenzen vast waarbinnen leesgedrag kan variëren

    2. bepaalt binnen deze grenzen de kans dat specifieke leestrajecten worden gevolgd.

    3. Vergelijk het kijken naar schilderij: je volgt de paden die de kunstenaar voor ons oog heeft gecomponeerd en daarbinnen maak je je eigen 'Mona Lisa".

Index


Internet als object van onderzoek en theorievorming

Nieuwe fenomenen

Eigenaardigheden van cyberspace

  1. Een wereld waarin men zich in één oogwenk kan verplaatsen van de ene kant van de aardbol naar de andere: afstand speelt geen rol meer in computer-gemedieerde interacties en communicaties; virtueel leef je vlak naast elke andere netizen in de wereld.

  2. Tijden die in cyberspace gelden zijn alleen versneld, en geïndividualiseerd.

  3. Toekomst van Internet hangt af van wat mensen ermee omgaan, hoe zij in cyberspace hun eigen behoeften, belangen en aspiraties kunnen realiseren.

Cybersociologie legt zich toe op:

  1. bestudering van overgang van industrieel naar informationeel kapitalisme

  2. virtuele samenlevingsvormen en -processen die zich via internet ontwikkelen.

Cybersociologie = n e t s o c i o l o g i e.

Index


Internet als onderwijsomgeving

Beloftes van TeleLeren

Index


Wat doet een cybervakreferent?

Huidige publicatie- en distributiemodel


Wat kunnen universitaire en facultaire bibliotheken doen om zich te ontworstelen aan deze extreme monopolisering in de uitgeverswereld?

  1. Commerciële uitgevers hebben zich tot nu toe oost-indisch doof gehouden voor protesten uit academische wereld.

  2. ARL vormde in oktober 1997 nieuwe coalitie van wetenschappelijke bibliotheken: Scholarly Publishing & Academic Resources Coalition (SPARC). Drieledige taak:

    1. creëeren van meer concurrerende markt voor onderzoeksinformatie.

    2. bevorderen van academische waarden van toegang tot informatie voor onderzoek & onderwijs.

    3. stimuleren van innovatief gebruik van technologie om wetenschappelijke communicatie te verbeteren.

  3. Andere mogelijkheden van decommercialisering: ICAAP

Problemen en Twijfels


Nieuwe taken vakreferenten

  1. Virtuele bibliotheken scheppen

  2. Structurering van steeds massiever aanbod

  3. Meten van kwaliteit

  4. Automatische classificatie: Meta-tags, Dublin Core

  5. Sociaal-wetenschappelijk portaal: Sociosite.

  6. Vakreferent als Cyborg: op desktop als intelligent agent

Index


Referenties en Informatiebronnen

Index


Home Onderwerpen Zoek Correspondent Banner Over ons Contact


Amsterdam, juni 1998