Logo

SocioSite Introductie
Netwerken van de toekomst
Marx op het internet
Verleidingen van het internet
Internetverslaving
Sociology of Skywriting
Telemanagement
Vakreferenten in Cyberspace
 

dr. Albert Benschop
Maatschappij- & Gedrags-
wetenschappen
Universiteit van Amsterdam  

Laatst gewijzigd:
13th September, 2013

Home Onderwerpen Zoek Correspondent Banner Over ons Contact

SocioSite Lezingen

  1. Welkom bij de SocioSite
    Een introductie in de wereld van de SocioSite. Over het idee achter het informatiesysteem, de secties en subsites; het constructieproces, het gebruik en de toekomst van de SocioSite. De bouwer van de SocioSite legt uit wat zijn intenties zijn en hoe hij het systeem heeft opgebouwd. Wat zoeken en vinden tig-miljoen internetgebruikers al jarenlang op de SocioSite? Waarom is dit informatiesysteem voor zoveel mensen zo belangrijk? Wat kan en moet er nog allemaal verbeterd worden? De SocioSite is zo sterk als zij gevoed wordt door haar gebruikers. Het centrale thema is 'kennis delen'. Hoe kunnen gebruikers van de SocioSite bijdragen aan de verdere ontwikkeling van dit informatiesysteem? Deze lezing geeft een kijkje in de keuken van de SocioSite, en laat toehoorders zien hoe zij zelf kok kunnen worden.

  2. Netwerken van de Toekomst
    Een bijdrage over de eigenaardigheden van computer-gemedieerde sociale netwerken. Kunnen we nog wel uit de voeten met de traditionele netwerkanalyses wanneer we virtuele relaties en netwerken van relaties analyseren? Om persoonlijke of directe sociale relaties te karakteriseren ('face-to-face') introduceerde Erving Goffmann het concept van 'co-presentie'. Dit werd altijd opgevat in de zin van 'fysieke nabijheid'. Voor de analyse van virtuele contacten en netwerken van sociale relaties kunnen we hiermee niet uit de voeten. Daarom wordt voorgesteld het begip 'persoonlijke contacten' en 'netwerken van sociale relaties' te reviseren. De essentie van persoonlijke interacties is niet de directe lijfelijke aanwezigheid, maar de sociale aanwezigheid, dat wil zeggen het vermogen van een communicatiemedium om groepsleden het gevoel te geven van de aanwezigheid van een actor waarmee men direct ('interactief') kan communiceren. Sociale aanwezigheid komt niet alleen tot stand door lijfelijke 'copresence' maar kan ook door computergemedieerde 'telepresence' worden gegenereerd. De eindconclusie kan in een variant op het Thomas theorema als volgt worden samengevat: wanneer mensen hun virtuele netwerken definiëren als werkelijk, hebben zij ook werkelijke gevolgen voor hun lokale sociale leven.

  3. Marx op het Internet
    Waar is Marx op het internet? Een leidraad voor het zoeken naar goede informatiebronnen over Marx en de marxistische traditie.

  4. Verleidingen van het internet
    Wat maakt internet zo aantrekkelijk? Waarom raken mensen zo gepassioneerd door hun betrokkenheid in virtuele sociale relaties en computer-gemedieerde netwerken? De aantrekkelijkheid van het internet wordt hier benaderd vanuit een gecombineerde sociologische en sociaal-psychologische optiek. De kernvraag is hoe het komt dat internet zo'n groot potentieel voor stimulerende emotionele betrokkenheid biedt.

  5. Verslaafd aan het Web
    Voor de meeste mensen is communicatie via internet een part-time passie. Maar bij sommigen loopt het uit op een full-time obsessie. Sommige internetgebruikers besteden daaraan zoveel tijd dat hun persoonlijke en/of beroepsleven daaronder lijdt. Gebroken huwelijken en relaties, verlies van baan, zitten blijven op school, vergeten om te eten, het zijn slechts enkele gevolgen van verslaving aan het internet. Ondernemingsleidingen beginnen te beseffen dat zij het risico lopen dat de produktiviteit naar beneden gaat als hun werknemers verslingerd raken aan de virtuele sociale interacties. Sociaal-psychologen en psychiaters maken zich zorgen omdat zij steeds meer verschrikkelijke verhalen te horen krijgen over mensen die hun banen verloren hebben, over studenten die niets meer presteren en over mensen die eindigen met duizenden guldens schuld aan providers en telefoonmaatschappijen. Vanuit verschillende kanten wordt aangedrongen op verklaringen van dit nieuwe verslavingsfenomeen. In deze lezing komen drie vragen aan de orde:
    1. Wat is internetverslaving?
    2. Wie raakt eraan verslaafd?
    3. Wat zijn mogelijke therapieën?
    Deze lezing behandeld de verleidingen van de communicatie en interactie via internet. Waarom mensen zo sterk emotioneel betrokken zijn in virtuele netwerken? Hoe kunnen we pathologisch internetgebruik verklaren? En hoe kunnen we het voorkomen of genezen?

  6. Sociology of Skywriting of uitgebreide nederlandse versie
    Het internet is tegelijkertijd object en medium van sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Het internet is een nieuw object van sociologische en culturele studies. Internet schept een nieuwe virtuele wereld met eigensoortige sociaal-culturele processen en communicatief-politieke structuren. Sociale wetenschappers proberen de eigenaardigheden van cyberica in kaart te brengen. Hoe betrouwbaar zijn de conventionele sociaal-wetenschappelijke noties zoals sociaal handelen, interactie, sociale relatie of gemeenschap? Internet is inmiddels ook een medium geworden dat gebruikt kan worden om onderzoek te doen. Internet biedt niet alleen nieuwe mogelijkheden om kwantitatief en kwalitatief onderzoek te doen (web-enquêtes), maar biedt tevens diverse mogelijkheden voor directe observatie van online groepsgedrag en van netwerkprocessen. De tekst is een synopsis van een lezing voor het XIVe Wereldcongres voor Sociologie van de International Sociological Association, 26 juli - 1 augustus 1998.

  7. Telemanagement - Farewell to the eyeball approach
    De informationele revolutie heeft een omwenteling teweeg gebracht in de tijd-ruimtelijke organisatie van de maatschappelijke arbeid. In temporeel opzicht wordt de gestandaardiseerde normale arbeidstijd meer en meer vervangen door gediversifieerde flexibele arbeidstijden. In ruimtelijk opzicht wordt de arbeid steeds meer verspreid in temporeel begrensde samenwerking van organisatie-eenheden op verschillende lokaties. Vergaande flexibilisering van arbeidstijden en de opkomst van verschillende vormen van telewerk zijn hiervan de meest in het oog springende uitdrukkingen. Welke sociaal-psychologische gevolgen heeft deze omwenteling van het arbeidsbestel voor werknemers? En welke implicaties hebben flex- en telewerk voor de manier waarop het werk wordt gecoördineerd en voor de wijze van leiding geven door het management? Veel managers zijn bang dat zij de controle over het gedrag van hun personeel zullen verliezen wanneer deze niet meer op vaste tijden en in centrale kantoren kunnen worden geobserveerd. Telewerk stelt niet alleen de tradtionele managementsmethodieken ter discussie ('eyeball approach'), maar ook het conventionele type manager. De cruciale vraag is dan wat hiervoor in de plaats komt. Hoe kunnen telewerkers door managers worden aangestuurd? Over welke kwaliteiten en eigenschappen moeten deze 'telemanagers' beschikken? Deze vragen worden uitvoerig behandeld in een lezing voor de IBM Managers Meeting, 26 april 1999 in 't Spant in Bussem.

  8. Vakreferenten in Cyberspace
    Sociale wetenschappers publiceren in toenemende mate hun onderzoeksresultaten en verhandelingen op het internet. Dit betekent ook dat zij voor hun informatievoorziening steeds meer zijn aangewezen op virtuele bibliotheken waarin toegang geboden wordt tot een grote diversiteit van online documenten. De vraag is welke implicaties dit heeft voor de vakreferenten van sociaal-wetenschappelijke bibliotheken. Wat blijft er over van de traditionele taken van vakreferenten en welke nieuwe taken krijgen zij er bij? Deze en ander vragen werden behandeld in een lezing voor vakreferenten sociale wetenschappen op het NIWI, 26 mei 2000.
Home Onderwerpen Zoek Correspondent Banner Over ons Contact
Index

Commentaar, suggesties en vragen kunt u sturen naar de redactie van de SocioSite